Το “revenge porn” (ή εκδικητική πορνογραφία) είναι η διανομή ή δημοσίευση προσωπικών ή σεξουαλικών φωτογραφιών και βίντεο χωρίς τη συγκατάθεση του ατόμου που απεικονίζεται. Συνήθως, οι εικόνες αυτές έχουν τραβηχτεί σε προσωπικές στιγμές με τη συναίνεση του ατόμου, αλλά δημοσιοποιούνται εκ των υστέρων, συχνά από πρώην συντρόφους με σκοπό την εκδίκηση ή τον εκφοβισμό. Το φαινόμενο αποτελεί μία από τις σοβαρότερες μορφές παραβίασης της ιδιωτικότητας, με καταστροφικές συνέπειες. Τα τελευταία έτη τα περιστατικά έχουν αυξηθεί λόγω της εκτεταμένης χρήσης των social media.
Ι. Νομικό Πλαίσιο
Ποινικός Κώδικας — Άρθρο 346: όποιος χωρίς δικαίωμα κοινολογεί ή αναρτά σε κοινή θέα εικόνα/οπτικοακουστικό υλικό που αποτυπώνει μη δημόσια πράξη άλλου σχετική με τη γενετήσια ζωή του, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) ετών και χρηματική ποινή. Άρθρο 348Γ: πορνογραφική εκμετάλλευση/προστασία ανηλίκων, καλύπτει και ψηφιακό υλικό. Ν. 4624/2019 (Προστασία Δεδομένων): βάσει GDPR, η χωρίς συναίνεση χρήση/διάδοση ευαίσθητων δεδομένων τιμωρείται με φυλάκιση ή/και πρόστιμα.
ΙΙ. Επιπτώσεις στα θύματα
Ψυχολογικές (άγχος, κατάθλιψη, ντροπή, απομόνωση)· κοινωνικές (στίγμα, δυσκολία σε σχέσεις)· επαγγελματικές (απώλεια εργασίας, μείωση προοπτικών)· ψηφιακές (μακροχρόνια διαδικτυακή παρουσία, κυβερνοπαρενόχληση). Η υποστήριξη από ειδικούς ψυχικής υγείας είναι σημαντική.
ΙΙΙ. Τι μπορεί να κάνει το θύμα
Άμεσες: καταγγελία στις Αρχές (δίωξη ηλεκτρονικού εγκλήματος)· συγκέντρωση αποδεικτικών (screenshots, links)· αίτημα αφαίρεσης στις πλατφόρμες. Νομικές: αγωγή αποζημίωσης· ποινική δίωξη (άρθρα 346, 348Γ ΠΚ)· καταγγελία στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων. Ψυχολογική υποστήριξη: συμβουλευτική & ειδικές οργανώσεις. Ένας εξειδικευμένος δικηγόρος μπορεί να καθοδηγήσει το θύμα ώστε να ανακτήσει την αξιοπρέπειά του και να βρει δικαιοσύνη.
Νάντια Κωνστάντου, Δικηγόρος